Kraszanki, pisanki, koszyczki. Sprzątając domy przed Świętami i zdobiąc jajka mało kto z nas zdaje sobie sprawę, że te czynności mają głębokie, przedchrześcijańskie korzenie. Oczyszczanie ciała i przestrzeni wokół siebie po zimie i świętowanie wiosennego odrodzenia, te zwyczaje towarzyszą ludzkości od prawieków. Najstarsze pisanki, znalezione przez archeologów na terenach dawnej Mezopotamii, pochodzą sprzed 4000 lat! W kulturze prasłowian malowane jajko było symbolem wiosennego przesilenia, pokonania sił ciemności przez siły światła, symbolem płodności i witalności. Pogańskie czary mary, pomyślicie. Otóż… nie do końca. Naukowcy i dietetycy, badając skład i właściwości jajek dochodzą do podobnych wniosków, co nasi przodkowie. Drzemie w nich niezwykła moc!

 

Jedno całe jajko zawiera 78 gramów białka przy zaledwie 70 kaloriach. Niski indeks glikemiczny i wybitna przyswajalność białka czynią jajko prawdziwym superfood, wskazanym dla osób na diecie odchudzającej i przyspieszającym regenerację po treningu sportowym.

Kompletny profil aminokwasowy

Wśród 18 aminokwasów zawartych w jajku, aż 9 to aminokwasy egzogenne EAA.  Mówiąc w skrócie – to takie, których sami nie wytwarzamy a potrzebujemy ich do wzrostu. Jaja zapewniają ich więcej (w procentach białka) niż jakiekolwiek inne produkty pochodzenia zwierzęcego. Jednym z tych aminokwasów EAA jest leucyna, której poszukują sportowcy prowadzący trening wytrzymałościowy.

Dietetycy sportowi oznaczają w jajkach takie wskaźniki jak współczynnik sprawności białek (PER), wartość biologiczną (BV), wykorzystanie białka netto (NPU) oraz współczynnik aminokwasowy strawności białka (PDCAAS), które w przypadku jajek wypadają znacznie lepiej niż w przypadku wołowiny, kurczaka czy soi. Wystarczą 4 jajka, żeby pokryć dzienne zapotrzebowanie na aminokwasy egzogenne u młodego mężczyzny, o przeciętnej aktywności fizycznej. Trzeba też zwrócić uwagę na zawartość białek bioaktywnych – m.in. cystatyna i kwas sialowy mają działanie antybakteryjne i przeciwwirusowe. Ich zadaniem jest ochrona jajka przed zepsuciem, a nam służą w postaci jaja na miękko.

Bomba odpornościowa

Jajko zawiera wysokie stężenie witaminy A – aż 25% dziennego zapotrzebowania! Podnoszący odporność selen znajduje się w jaju w ilości 22% naszego dziennego zapotrzebowania, a w mocnej obsadzie witamin z grupy B na szczególną uwagę zasługuje B12, której obecność w żywności nie jest powszechna (9% dziennego zapotrzebowania w jednym jajku). Do tego witaminy D E K, jod, magnez, potas, żelazo, wapń i fosfor. Oczywiście szczegółowy skład zależy od wieku kury i sposobu jej odżywiania, dlatego należy kupować jaja z pewnego źródła.

Nasi przodkowie nie poddawali jajek wnikliwej analizie chemicznej, oni po prostu wiedzieli. Wraz z rozwojem cywilizacji utraciliśmy tę intuicję i samodzielność. Przemysł tak bardzo ingeruje w nasz styl życia, że na najzwyklejsze produkty zwracamy uwagę dopiero, gdy podda się je obróbce i starannie zapakuje. Na szczęście mędrców szkiełka i oczy zwracają się coraz częściej w stronę nieprzetworzonej żywności. A ponieważ lubimy proste recepty na życie, dietetycy nam je podają: pijcie wodę, przeproście się z burakami, nie bójcie się czekolady i JEDZCIE JAJKA!

Leave a comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

PolandEnglish